KHOA HỌC CÂY QUẢ

 Kết quả phân tích GWAS các gen KCS của cây cà chua và đặc điểm chức năng của SlKCS8 và SlKCS10 trong chống chịu khô hạn Nguồn:  Fulei Mo ,  Xiaopeng Xue ,  Jialu Wang ,  Jie Wang ,  Mozhen Cheng ,  Shusen Liu ,  Zhao Liu ,  Xiuling Chen ,  Aoxue Wang . 2025. Genome-wide analysis of KCS genes in tomato and functional characterization of SlKCS8 and SlKCS10 in drought tolerance. Plant Physiol Biochem.; 2025 Mar 11: 222:109783. doi: 10.1016/j.plaphy.2025.109783.  KCS, một enzyme nội sinh ở tế bào thực vật, xúc tác trong sự kiện kéo dài chuỗi acid béo và đóng vai trò quan trọng trong sinh tổng hợp chất sáp của biểu bì thực vật. Thông qua các tiến trình ấy ví dụ như vận chuyển, decarboxyl hóa, cố định, enzyme này góp phần vào tăng trưởng thực vật và thích nghi với stress sinh học, stress phi sinh học. Tuy nhiên, cơ chế như vậy bởi các gen  KCS  đóng góp vào phản ứng của cây cà chua với khô hạn vẫn chưa được biết rõ. T...

 Cơ chế của microplastics trong việc giảm độc tính của cadmium của cây cà chua Nguồn:  Rongchao Yang ,  Long Cheng ,  Zhenqin Li ,  Yilan Cui ,  Jiawei Liu ,  Duo Xu ,  Sijia Liu ,  Zhong Lin ,  Jiugeng Chen ,  Yueqin Zhang . 2025. Mechanism of microplastics in the reduction of cadmium toxicity in tomato. Ecotoxicol Environ Saf.; 2025 Jan 1: 289:117621. doi: 10.1016/j.ecoenv.2024.117621  Sự tạp nhiễm trong đất bởi microplastics ( MP s) và cadmium ( Cd ) đặt ra những mối đe dọa đáng kể cho sản xuất nông nghiệp, tuy nhiên độc tính kết hợp và cơ chế đi kèm theo vẫn chưa được biết rõ. Ơ đây, người ta xem xét các ảnh hưởng của của 3 loại hình:  MPs-polyethylene (PE), polyvinyl chloride (PVC)  và  polypropylene (PP)  với  kích thước hạt nylon 150 μm và 10 μm, kết hợp với stress Cd (5 mg/kg) trên sự tăng trưởng của cây cà chua ( Solanum lycopersicum  L.). Kết quả là nghiệm thức kết hợp của MPs (...

 Xác định chức năng và bản đồ gen golden fruit 1 ( gf1 ) của dưa lưới (Cucumis melo L.) Nguồn:  Shuai Li ,  Huihui Wang ,  Yang Li ,  Feng Jing ,  Yuanchao Xu ,  Shijun Deng ,  Naonao Wang ,  Zhonghua Zhang  &  Sen Chai . 2025.  Mapping and functional characterization of the  golden fruit 1  ( gf1 ) in melon ( Cucumis melo  L.) . Theoretical and Applied Genetics; February 26 2025; vol.138; article 59 Đột biến kiểu “missense” làm kết thúc giai đoạn trước khi chín của protein CmEGY1 dẫn đến quả dưa lưới có màu vàng. Dưa lưới (Melon:  Cucumis melo  L.) là loài cây trồng cho trái, có giá trị kinh tế rất quan trọng đã được người ta canh tác hàng nghìn năm. Màu trái dưa, tính trạng chủ yếu ảnh hưởng đến phẩm chất thương mại của hình thức trái bên ngoài và có giá trị kinh tế của dưa lưới, tính trạng này được xác định chủ yếu bởi  loại hình và hàm lượng sắc tố ví dụ như diệp lục tố, carotenoids, và fl...

  Các nhà khoa học đã xác định gen chủ chốt giúp kháng cỏ dại ký sinh và tăng năng suất cà chua Bùi Anh Xuân theo Phys.org Mô hình đề xuất về việc cải thiện kháng cỏ chổi và tăng năng suất cà chua qua gene SlABCG45. Đột phá mới của nhóm nghiên cứu do giáo sư Li Jiayang từ Viện Di truyền và Sinh học Phát triển, Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc dẫn đầu, mang đến hy vọng mới trong cuộc chiến chống cỏ dại ký sinh, nguyên nhân gây thiệt hại hơn 10 tỷ USD cho nông nghiệp toàn cầu mỗi năm Nhóm nghiên cứu phát hiện gen SlABCG45 quan trọng trong việc tăng cường kháng cỏ dại ký sinh và cải thiện năng suất cà chua Nghiên cứu được đăng trên tạp chí  The Innovation  cho thấy SlABCG45, một vận chuyển strigolactone (SL), giúp cây chống lại các loài cỏ chổi (Orobanche và Phelipanche) mà không ảnh hưởng đến năng suất. Đây là bước tiến đáng kể trong việc phát triển cây trồng kháng cỏ dại ký sinh bền vững và đa dạng. Cỏ ký sinh Striga tấn công ngô, lúa miến và kê, còn cỏ chổi nhắm vào cà...

 Phun Methyl Jasmonate lên cây ăn quả giúp tăng năng suất Nguyễn Thị Quỳnh Thuận theo Đại học Edith Cowan. Một nghiên cứu mới của Đại học Edith Cowan (ECU) đã phát hiện ra rằng phun methyl jasmonate (MeJA) lên cây hồng có thể giúp quả hồng tươi hơn, tươi lâu hơn, đồng thời tăng cường chất chống oxy hóa. MeJA là hợp chất hữu cơ an toàn được chiết xuất từ ​​tinh dầu hoa nhài. Hợp chất này có thể được sử dụng để điều chỉnh căng thẳng môi trường trong sản xuất trái cây, điều chỉnh sự tăng trưởng và phát triển của trái cây, cải thiện quá trình chín của trái cây. Trong  nghiên cứu  đầu tiên thuộc loại này, nghiên cứu sinh tiến sỹ  Mahmood Ul Hasan  đã sử dụng MeJA làm thuốc phun trước khi thu hoạch cho các giống hồng 'Yoho' và 'Jiro' được trồng ở Tây Úc, bốn tuần trước thời điểm thu hoạch dự kiến ​​để đánh giá tác động của thuốc đối với việc phát triển màu sắc của quả và tăng cường các hợp chất hoạt tính sinh học. "Việc sử dụng MeJA đã tạo ra màu sắc tươi sáng cho quả...

Vùng QTL đích  gắn với  tính trạng kháng bệnh phấn trắng  trên lá và trái  dâu tây Nguồn: Attiq ur Rehman, Jahn Davik, Petteri Karisto,  Janne Kaseva , Saila Karhu,  Marja Rantanen ,  Ismo Strandén , Timo Hytönen,  Alan H. Schulman  & Tuuli Haikonen. 2025. A major QTL region associated with powdery mildew resistance in leaves and fruits of the reconstructed garden strawberry. Theoretical and Applied Genetics; April 7 2025; vol.138; article 93 Nhiều QTLs điều khiển tính kháng bệnh phấn trắng được xác định trong một quần thể con lai “pre-breeding” dẫn xuất từ loài tổ tiên đa bội (x10) (octoploid progenitor species) trong ngân hàng gen dâu tây, bao gồm một yếu tố mới ổn định định vị trên nhiễm sắc thể 3B. Bệ nh phấn trắng  PM  (powdery mildew) do nấm  Podosphaera aphanis  gây ra, là mối đe dọa ngày càng tăng trong sản xuất dâu tây ( Fragaria  ×  ananassa ) của thế giới.   Trong khi một vào gi...

 Thực hiện knockout gen ClaCSLH1 tạo giống dưa hấu lùn Nguồn:  Jiancheng Bao ,  Jiale Shi ,  Yuanyuan Qin ,  Shengqi Hua ,  Yanhong Wu ,  Congji Yang ,  Yige Gu  &  Wei Dong . 2025.  The knockout of  ClaCSLH1  induced dwarfing in watermelon . Theoretical and Applied Genetics; 19 May 2025; vol.138; article 120 Trong nông nghiệp, chọn lọc ra kiểu hình cây lý tưởng với nhiều tính trạng mong muốn, ví dụ như cây lùn và kiến trúc thân đứng thẳng, làm tăng lên có ý nghĩa năng suất và phẩm chất nông sản nhơ tối ưu hóa được khả năng hấp thu ánh sáng, khai thác hiệu quả không gian, và sử dụng tốt dinh dưỡng. Phát triển giống dưa hấu mới dạng lùn là mục tiêu cần thiết trong cải tiến giống. trong nghiên cứu này, người ta tiến hành tạo ra tập đoàn con lai F 2  thông qua giống nguyên thủy (wild-type)  V063  làm bố và giống lùn  dw-n  làm mẹ. Tính trạng lùn được tìm thấy bởi cặp alen lặn điều khiển. Thông qua...

 Mô phỏng trên nền tảng alen để dự đoán được các giai đoạn kiểu hình của giống nho lai trong biến đổi khí hậu sắp tới Nguồn:  Elsa Chedid ,  Vincent Dumas ,  Komlan Avia ,  Didier Merdinoglu  &  Éric Duchêne . 2025.  Allele-based modeling to predict phenological stages of grapevine hybrids under future climatic conditions . Theoretical and Applied Genetics; May 6 2025; vol.138; article 110 Tích hợp các giá trị di truyền theo các mô phỏng toán về sinh lý và sinh thái học đối với các giai đoạn kiểu hình cho phép người ta dự đoán được ảnh hưởng của các loci di truyền trong biến đổi khí hậu tương lai. Giống nho tiến tiến ( Vitis vinifera  L.) nhờ chương trình lai tạo giống mới nhằm mục đích tạo ra giống nho cao sản kháng được sâu bệnh hại và chống chịu được stress phi sinh học, cùng một lúc. Các giai đoạn phát triển của cây nhó có thể ảnh hưởng đến nhiều tiến trình sinh lý, đặc biệt là thành phần quả mọng (berry). Sự thay đổi của các giai...

 Protein có “ homeodomain leucine zipper ” điều khiển hình dạng lá thùy thông qua điều chỉnh phân phối auxin của cây dưa hấu Nguồn: Yimei Zhou, Chuchu Chen,  Shiqi Yi , Kejia Zhang,  Xiaolong Lyu ,  Jinghua Yang , Zhongyuan Hu &  Mingfang Zhang . 2025. Homeodomain leucine zipper protein controls the lobed leaf formation by modulating auxin distribution in watermelon. Theoretical and Applied Genetics; June 20 2025; vol.138; article 156 Protein có thuật ngữ “homeodomain leucine zipper ClLMI1” có vai trò cực kỳ quan trọng trong phát triển hình thái của lá thùy cây dưa hấu bởi ảnh hưởng của auxin được phân bố trong cây. Lá thùy (lobed leaf) là một tính trạng kiểu hình cần thiết ảnh hưởng sự xuyên thấu của ánh nắng và quang hợp dưới tán lá đóng góp và tiềm năng năng suất, có vai trò quan trọng cho cây trồng bò lan trên mặt đất như cây dưa hấu. Tuy nhiên, người ta chưa biết rõ cơ chế phân tử, biến dị di truyền của tính trạng lá thùy của cây dư...

 Hệ gen “haplotype” được tổng hợp trong giống sầu riêng KanYao (Durio zibethinus) Nguồn:  Xiaohao Ji ,  Yiwang Zhong ,  Daojun Zheng ,  Shenghua Xie ,  Meng Shi ,  Xiaodi Wang ,  Fengzhi Liu ,  Xuejie Feng ,  Haibo Wang . 2025. Chromosome-scale haploid genome assembly of  Durio zibethinus  KanYao. Sci Data.; 2025 Mar 5; 12(1):384. doi: 10.1038/s41597-025-04656-y. Sầu riêng ( Durio zibethinus ) là loài cây trồng nhiệt đới có giá trị về dinh dưỡng và thương mại. Theo nghiên cứu này, người ta tiến hành tạo ra  hai  hệ gen ở mức độ nhiễm sắc thể chất lượng cao, có tính chất haplotype, được giải mã của giống sầu riêng ' Kan Yao' , 28 nhiễm sắc thể. Độ lớn phân tử của genome là 737.2 Mb và 763.8 Mb, với giá trị contig N50 là 22.9 Mb và 21.5 Mb, giá trị khung mang gen N50 là 25.9 Mb và 26.7 Mb, theo thứ tự. Mười chín nhiễm sắc thể được lắp ráp mà không có khoảng hở nào, chín nhiễm sắc thể còn lại có 1 đến 10 đoạn h...

 Phân tích sự phát triển của gen và những gen có liên quan đến tự vệ của họ Anacardiaceae xét theo quan điểm tiến hóa Nguồn:  Bing-Liang Fan ,  Lin-Hua Chen ,  Ling-Ling Chen . 2025. Analysis of gene expansion and defense-related genes in Anacardiaceae family from an evolutionary aspect. Front Plant Sci.; 2025 Jul 16: 16:1638044. doi: 10.3389/fpls.2025.1638044. Họ  Anacardiaceae, bao gồm cây trồng thuộc chi  Rhus ,  Mangifera , và  Pistacia ,  có giá trị kinh tế quan trọng, thể hiện sự đa dạng hệ gen và tính trạng phức hợp quy định sự thích nghi. Tuy nhiên, kết quả phương pháp phân tích “comparative genomic” và tiến hóa cho thấy những cơ chế có liên quan đến tự vệ trong họ thực vật này chưa được khai thác đáng kể. Người ta tiến hành phân tích phylogenomic (huyết thống di truyền) một cách toàn diện, gen đồng dạng “synteny”, và phân tích học gen thông qua sáu loài của chi  Rhus  (dẻ) và 3 loài bổ sung trong họ Anacardiaceae...

 Tích hợp kết quả phân tích transcriptome , metabolome và chạy trình tự “ high-throughput amplicon ” cho thấy được những cơ chế tiềm năng của hoạt tính chống ô xi hóa   và khả năng thích nghi môi trường của những giống cà phê lá tím Nguồn;  Haohao Yu ,  Xingfei Fu ,  Zhongxian Li ,   Feifei He ,  Shiwen Qin ,  Xiaofei Bi ,  Yanan Li ,  Yaqi Li ,  Faguang Hu ,  Yulan Lyu . 2025.  Integration of transcriptome, metabolome and high-throughput amplicon sequencing reveals potential mechanisms of antioxidant activity and environmental adaptation in the purple-leaf phenotype of  Coffea  cultivars . Plant Physiol Biochem .; 2025 Aug: 225:110015. doi: 10.1016/j.plaphy.2025.110015.  Để hiểu được tiềm năng cà phê đáp ứng được nhu cầu thị trường ngày càng tăng về phẩm chất và giống cà phê trồng trọt phải kháng được bệnh, người ta tập trung nghiên cứu đánh giá kiểu hình đột biến màu sắc lá cà phê  Coffea ...