KHOA HỌC CÂY QUẢ

Kỹ thuật tạo ra siêu thực phẩm tiếp theo: công nghệ bti khai phá tiềm năng canh tác quy mô lớn cây mâm xôi vàng   Nguyễn Thị Quỳnh Thuận theo Viện Boyce Thompson. Quả mâm xôi vàng có vị giống như sự kết hợp giữa dứa và xoài, chứa nhiều chất dinh dưỡng như một loại siêu thực phẩm và ngày càng phổ biến trong các cửa hàng tạp hóa ở Mỹ. Nhưng những cây cho ra loại quả màu vàng cam tươi sáng này lại mọc hoang dại và khó kiểm soát do đạt đến chiều cao qua cao khiến việc canh tác quy mô lớn trở nên không khả thi. Các nhà nghiên cứu tại Viện Boyce Thompson (BTI) đã giúp giải quyết vấn đề đó. Sử dụng công nghệ chỉnh sửa gen CRISPR, một nhóm cộng tác bao gồm giáo sư  Joyce Van Eck  của BTI đã tạo ra những cây mâm xôi vàng nhỏ gọn, ngắn hơn 35% so với giống cây dại, giúp chúng có thể được sử dụng trong nông nghiệp thương mại. “Cây mâm xôi vàng có tiềm năng rất lớn như một loại cây trồng giàu dinh dưỡng, nhưng đặc điểm sinh trưởng lớn và rậm rạp của nó đã cản trở sản xuấ...

Kết quả “resequencing” cho thấy tính đa dạng di truyền và kiến trúc di truyền của nguồn vật liệu giống sầu riêng Nguồn; Yiwang Zhong ,  Liying Feng ,  Huidong Deng ,  Xiaohao Ji ,  Jing Zhang ,  Yangyang Sun ,  Peifan Lin ,  Yang Qiao ,  Shenghua Xie ,  Haibo Wang ,  Lijun Guo ,  Xuejie Feng . 2025. Genomic resequencing reveals genetic diversity, population structure, and core collection of durian germplasm . Commun Biol .;   2025 Aug 23; 8(1):1273.  doi: 10.1038/s42003-025-08715-3. Sầu riêng Durio zibethinus Murr. là loài cây ăn quả nhiệt đới có tầm quan trọng toàn thế giới, được đánh giáo cao nhờ hương vị độc đáo và giá trị dinh dưỡng. Tuy nhiên, chỉ có một nền tảng di truyền hẹp trong cải tiến giống sầu riêng. Tác giả tiến hành kỹ thuật “whole-genome resequencing” của 114 mẫu giống sầu riêng đa dạng được thu thập ở Trung Quốc, xác định hơn 39 triệu SNPs chất lượng cao trong toàn hệ thống genome sầu riêng, biểu t...

Hệ gen so sánh của nấm A spergilus flavus mang độc tố, biểu thị sự đa dạng của mycotoxin và tính thích ứng của cây điều sau thu hoạng ở ven biển Kenya Nguồn: Kyalo Katua ,  George Lazaro Kitundu ,  Pauline Wambui Gachanja ,  Colletah Rhoda Musangi ,  Bicko Steve Juma ,  Dennis Wamalabe Mukhebi ,  Cromwell Mwiti Kibiti ,  Sauda Swaleh ,  Wilton Mwema Mbinda . 2025. Comparative genomics of aflatoxigenic A. flavus reveals mycotoxin diversity and postharvest adaptation in cashew nuts from coastal Kenya .   Sci Rep .;   2025 Nov 27; 15(1):42332.  doi: 10.1038/s41598-025-26433-y. Điều là loài cây trồng có giá trị kinh tế chủ lực của vùng duyên hải Kenya, sản lượng điều hiện đang đối mặt với nhiều thách thức trong giai đoạn sau thu hoạch bởi tạp nhiễm của nấm có độc tố, đặc biệt là Aspergillus flavus và Aspergillus aculeatus . Loài nấm này sản sinh ra những  mycotoxins (độc tố), bao gồm aflatoxins, potent carcinogenic (c...

 Tổng quan về những kịch bản bệnh siêu vi trên cây đu đủ ở thế giới Nguồn: T Nivetha ,  P Renukadevi ,  M Gayathri ,  N Indra ,  D Vidhya ,  B Rajagopal . 2025. Global scenario of viruses infecting papaya . 3 Biotech ;   2025 Jul; 15(7):208.  doi: 10.1007/s13205-025-04370-x.   Đu đủ ( Carica papaya ), thành viên của họ  Caricaceae , là loài cây ăn trái quan trọng  được trồng rộng khắp ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới trên thế giới, bao gồm  Brazil, China, India, Indonesia, Jamaica, Mexico, Nigeria, Peru, Philippines, Taiwan, Thailand và Hoa Kỳ. Nguồn gốc xuất xứ là Trung Mỹ và Bắc Mỹ, phân bố trên toàn cầu nhờ tính thích nghi với khí hậu đa dạng và những điều kiện đất khác nhau. Nổi tiếng nhờ giá trị dinh dưỡng của nó, nhưng cây đu đủ được nông dân sử dụng nhiều y dược liệu, với tất cả bộ phận của cây đều có giá trị dược liệu. Cho dù cây có giá trị kinh tế như vậy, nhưng canh tác đu đủ đang đối mặt với nhiều thách t...

Ảnh hưởng của tỷ lệ phân NPK bón vào thời kỳ phát triển trái đến hiện tượng rối loạn sinh lý trái sầu riêng Musang King (Durio zibethinus) trong vụ thuận tại huyện Phong Điền, thành phố Cần Thơ Nguyễn Huỳnh Dương 1* , Trương Hoàng Phong 2 , Lê Vĩnh Thức 1 , Trần Văn Hậu 1 DOWNLOAD TÓM TẮT Nhằm xác định hiệu quả của tỷ lệ phân NPK bón vào thời kỳ phát triển trái đến hiện tượng rối loạn sinh lý giống sầu riêng Musang King, các thí nghiệm đồng ruộng về phân bón được bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn toàn với 6 nghiệm thức, 5 lần lặp lại, mỗi ô một cây, và được tiến hành trên vườn cây 7 năm tuổi tại huyện Phong Điền, thành phố Cần Thơ trong vụ thuận từ tháng 10/2023 đến tháng 5/2024. Thí nghiệm có 6 nghiệm thức với tỷ lệ phân NPK khác nhau, được bón vào ba thời điểm 30, 45 và 60 ngày sau khi đậu trái (NSKĐT), mỗi lần bón 1.000 g/cây. Kết quả nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ phân NPK có ảnh hưởng đến thành phần, khối lượng, năng suất, chất lượng và hiện tượng rối loạn sinh lý trái ...

 Các nhà nghiên cứu phát triển giống cà chua chịu lạnh Nguyễn Tiến Hải theo Phys.org Mức độ sterol được glycosyl hóa tăng cao trong cà chua - cây có nguồn gốc nhiệt đới - giúp cải thiện khả năng chịu lạnh bằng cách ổn định màng tế bào và kích hoạt các con đường tín hiệu hormone.   Nguồn: Plant Physiology (2025). Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Plant Physiology đã mở ra hướng phát triển các giống cà chua ( Solanum lycopersicum ) có khả năng chống chịu lạnh tốt hơn. Kết quả cho thấy việc tăng mức độ sterol được glycosyl hóa trong cà chua giúp tăng khả năng chịu lạnh bằng cách ổn định màng tế bào và kích hoạt các con đường tín hiệu hormone. Các cây biến đổi gen thể hiện phản ứng sớm hơn trước nhiệt độ lạnh, với sự hoạt hóa mạnh hơn của các enzyme chống oxy hóa, các gen phòng vệ liên quan đến phản ứng với stress phi sinh học và các con đường sinh tổng hợp polyamine. Nghiên cứu này là bước tiến quan trọng trong việc cải thiện sản xuất cà chua tại các vùn...